Α. Συνταξιοδότηση με 35 έτη ασφάλισης και ηλικία 58 ή 60 ετών

Συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης και του ορίου ηλικίας μέχρι 31/12/2010
Οι άνδρες ηλικίας 60 ετών  και οι γυναίκες 58 ετών που μέχρι 31/12/2010 συμπλήρωσαν 35 έτη ασφάλισης, συμπεριλαμβανόμενου και τυχόν πλασματικού χρόνου που έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 40 του Ν.2084/92 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε από τους τομείς κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητων Επαγγελματιών (Ε.Τ.Α.Α.), ανεξάρτητα από τις μεταβολές που επήλθαν στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από 1/1/2011.

Συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης μέχρι 31/12/2010 και του ορίου ηλικίας από 1/1/2011

Στις περιπτώσεις που μέχρι 31/12/2010 συμπληρώνονται 35 έτη ασφάλισης, συμπεριλαμβανόμενου και τυχόν πλασματικού χρόνου που έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 40 του ν.2084/1992, εφόσον η αίτηση αναγνώρισης υποβληθεί μέχρι 31/12/2013, αλλά δεν έχει συμπληρωθεί το απαιτούμενο όριο ηλικίας (60ο για τους άνδρες και το 58ο για τις γυναίκες), τα ανωτέρω πρόσωπα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν μετά την 1/1/2011 με τη συμπλήρωση του 60ου ή του 58ου έτους της ηλικίας, χωρίς να απαιτείται προσαυξημένος χρόνος ασφάλισης ή όριο ηλικίας.

Παραδείγματα:

1)Άνδρας που το 2010 συμπλήρωσε 35 έτη ασφάλισης και είχε ηλικία 58 ετών, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2012 οπότε και συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας.
2)Άνδρας που το 2010 συμπλήρωσε 33 έτη ασφάλισης και είχε ηλικία 58 ετών, υποβάλλοντας αίτηση για αναγνώριση δύο ετών στρατιωτικής υπηρεσίας το 2012, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί εντός του 2012, καθώς μέχρι 31/12/2010 είχε συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης και το 2012 συμπληρώνει το όριο ηλικίας που απαιτούνταν το 2010, δηλαδή το 60ο έτος της ηλικίας.

 Συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης και του ορίου ηλικίας από 1/1/2011

Β)Συνταξιοδότηση γυναικών

 Συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και του ορίου ηλικίας μέχρι 31/12/2010
Οι ασφαλισμένες στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. και το Τ.Α.Ν. μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τους ανωτέρω Τομείς οποτεδήποτε, εφόσον μέχρι 31/12/2010 είχαν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης και έχουν ηλικία 60 ετών.
Αντίστοιχα οι ασφαλισμένες του Τ.Σ.Α.Υ. που μέχρι 31/12/2010 συμπλήρωσαν 21 ½ έτη ασφάλισης και ηλικία 60 ετών, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, εφόσον κατά το έτος συνταξιοδότησης έχουν τον απαιτούμενο από το ν.2084/1992 χρόνο ασφάλισης.
Παράδειγμα:
1)Ασφαλισμένη του Τ.Σ.Α. Υ. προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί το 2012 θα πρέπει να έχει 22 ½ έτη ασφάλισης, καθώς οι διατάξεις του ν.2084/1992 που προβλέπουν αύξηση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση, εξακολουθούν να ισχύουν.
Συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης μέχρι 31/12/2010 και του ορίου ηλικίας από 1/1/2011
Στις περιπτώσεις γυναικών που μέχρι 31/12/2010 είχαν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης (25 έτη ασφάλισης για το Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. και το Τ.Α.Ν. και 21 ½ για το Τ.Σ.Α.Υ.), αλλά δεν έχουν συμπληρώσει το 60ο έτος της ηλικίας τους, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας, εφόσον έχουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, χωρίς να απαιτείται αυξημένο όριο ηλικίας.
Παράδειγμα:
1)Ασφαλισμένη του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. ή του Τ.Α.Ν. που μέχρι 31/12/2010 συμπλήρωσε 25 έτη ασφάλισης και έχει ηλικία 58 ετών, θα συνταξιοδοτηθεί το 2012 οπότε και συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας.
2)Ασφαλισμένη του Τ.Σ.Α. Υ. που μέχρι 31/12/2010 συμπλήρωσε 21 ½ έτη ασφάλισης, και είχε ηλικία 58 ετών θα συνταξιοδοτηθεί το 2012 οπότε και συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας της, εφόσον, όπως έχουμε ήδη αναφέρει παραπάνω, έχει 22 ½ έτη ασφάλισης.
Τα ανωτέρω ισχύουν αντίστοιχα και για τις έγγαμες γυναίκες του Τ.Α.Ν.
Παράδειγμα:
1)Έγγαμη γυναίκα του Τ.Α.Ν. που συμπληρώνει 24 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010 και έχει ηλικία 58 ετών, θα συνταξιοδοτηθεί το 2012 που συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας, εφόσον έχει 25 έτη ασφάλισης.
Συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και του ορίου ηλικίας από 1/1/2011
Στις περιπτώσεις που ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης συμπληρώνεται από 1/1/2011 και εφεξής, όσον αφορά στο όριο ηλικίας, ακολουθείται το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το έτος συμπλήρωσης του 60ου έτους της ηλικίας.

Παράδειγμα:

1)Ασφαλισμένη του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. ή του Τ.Α.Ν. συμπληρώνει το 2012 το 60° έτος της ηλικίας της, προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί θα πρέπει να συμπληρώσει το 62° έτος της ηλικίας, οπότε και θα συνταξιοδοτηθεί το 2014, εφόσον έχει και 25 έτη ασφάλισης.
2)Ασφαλισμένη στο Τ.Σ.Α.Υ., αντίστοιχα, θα πρέπει να έχει 23 ½ έτη ασφάλισης, και όχι 22 ½ έτη ασφάλισης.
Αντίστοιχα, τα ανωτέρω εφαρμόζονται και για τις έγγαμες γυναίκες του Τομέα Ασφάλισης Νομικών (Τ.Α.Ν.).
Επισημαίνεται ότι, κριτήριο για τον προσδιορισμό των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης αποτελεί το έτος κατά το οποίο συμπληρώνεται το 60° έτος της ηλικίας και όχι ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης.

Παραδείγματα:

1)Έγγαμη γυναίκα του Τ.Α.Ν. που το 2013 συμπληρώνει το 60° έτος της ηλικίας και έχει 25 έτη ασφάλισης, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί όταν συμπληρώσει το 63° έτος της ηλικίας.
2)Έγγαμη γυναίκα του Τ.Α.Ν. που το 2012 συμπληρώνει 25 έτη ασφάλισης και έχει ηλικία 58 ετών, θα συνταξιοδοτηθεί όταν συμπληρώσει το 64° έτος της ηλικίας της, καθώς συμπληρώνει το 60° έτος της ηλικίας το 2014 και για εκείνο το έτος απαιτείται για συνταξιοδότηση η συμπλήρωση του 64ου έτους της ηλικίας.

Όσον αφορά στις έγγαμες γυναίκες του Τ.Α.Ν. που μέχρι 31/12/1997 είχαν συμπληρώσει τις τότε προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, επισημαίνεται ότι οι καταστατικές διατάξεις του Τομέα, όπως αυτές τροποποιήθηκαν με το ν.2084/1992 εξακολουθούν να ισχύουν, και συνεπώς οι ανωτέρω συνταξιοδοτούνται οποτεδήποτε, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, εφόσον μέχρι 31/12/1997 έχουν συμπληρώσει 17 ½ έτη ασφάλισης, χωρίς να απαιτούνται οι αυξημένες προϋποθέσεις που τίθενται από το ν.3863/2010. Τέλος, επισημαίνεται ότι από 1/1/2015, εφόσον για τη συνταξιοδότηση των ανωτέρω προσώπων απαιτείται η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, θα απαιτείται η συμπλήρωση 15 τουλάχιστον ετών ασφάλισης.

Γ. Συνταξιοδότηση μητέρων ανηλίκων τέκνων

Οι ασφαλισμένες του Ταμείου Ασφάλισης Νομικών, οι οποίες σε κάποια χρονική στιγμή, η οποία μπορεί να ανατρέξει πολύ πριν από την ημερομηνία έναρξης του ν.3863/2010, αλλά δεν μπορεί να υπερβεί την 31/12/2010, συμπλήρωναν σωρευτικά τον κατά έτος απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, σύμφωνα με το ν.2084/1992, και είχαν ανήλικο παιδί, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, εφόσον συμπληρώσουν και το κατά έτος, σύμφωνα με το ν.2084/1992, ισχύον όριο ηλικίας, και χωρίς να εξετάζεται εάν κατά τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας συντρέχει ή όχι η ανηλικότητα του τέκνου.

Με βάσει τα ανωτέρω, μητέρα ανηλίκου τέκνου που μέχρι 31/12/2010 συμπλήρωσε τουλάχιστον 21 ½ έτη ασφάλισης και έχει ηλικία 50 ετών, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί οποτεδήποτε, ανεξάρτητα εάν κατά το έτος υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης το ανήλικο τέκνο έχει πλέον ενηλικιωθεί.

Αντίστοιχα, μητέρα ανηλίκου τέκνου που μέχρι 31/12/2010 συμπλήρωσε τουλάχιστον 21 ½ έτη ασφάλισης και έχει ηλικία 48 ετών, μπορεί να υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης το 2012, οπότε και συμπληρώνει το 50° έτος της ηλικίας, ανεξάρτητα εάν πλέον το ανήλικο τέκνο έχει ενηλικιωθεί.
Επισημαίνεται ότι, χρήση της ρύθμισης αυτής μπορούν να κάνουν και μητέρες ανηλίκων τέκνων που στο παρελθόν κατά τη συμπλήρωση του απαιτούμενο χρόνου ασφάλισης είχαν ανήλικο παιδί, αλλά δεν είχαν το απαιτούμενο όριο ηλικίας, και όταν συμπλήρωσαν το όριο ηλικίας δεν είχαν πλέον ανήλικο τέκνο.

Παράδειγμα:

1)Ασφαλισμένη που το 2004 είχε 18 ½ έτη ασφάλισης, ηλικία 46 ετών, και ανήλικο τέκνο, δεν μπορούσε να συνταξιοδοτηθεί καθώς δεν είχε συμπληρώσει το 48° έτος της ηλικίας, ενώ κατά τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας το ανήλικο τέκνο είχε ενηλικιωθεί και δεν μπορούσε πλέον να συνταξιοδοτηθεί ως μητέρα ανηλίκου τέκνου. Με τις νέες ρυθμίσεις, η εν λόγω ασφαλισμένη μπορεί να συνταξιοδοτηθεί, ανεξάρτητα εάν εξακολουθεί να υπάρχει ή όχι ανήλικο τέκνο, καθώς κατά τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης συνυπήρχε η ανηλικότητα του τέκνου.

Όσον αφορά στον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, από την παρ. 4 του άρθρου 47 του ν.2084/1992 προβλέπεται αύξηση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης από 1/1/2003 κατά ένα εξάμηνο κατά έτος και μέχρι τη συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης, για τις μητέρες ανηλίκων τέκνων που έχουν υπαχθεί στην υποχρεωτική ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης μέχρι 31/12/1982 και συμπληρώνουν από 1/1/1998 τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.

 Για τις μητέρες ανηλίκων τέκνων που έχουν υπαχθεί στην υποχρεωτική ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης από 1/1/1983 μέχρι 31/12/1992 δεν υπάρχει ρητή πρόβλεψη στην εν λόγω διάταξη, και κατόπιν τούτου θεωρούμε ότι για τη συνταξιοδότησή τους εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα για τις μέχρι 31/12/1982 ασφαλισμένες, και δεν απαιτείται η συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης.
Σε αντίθετη περίπτωση, οι εν λόγω ασφαλισμένες έρχονται σε δυσμενέστερη θέση, καθώς απαιτείται προσαυξημένος χρόνος ασφάλισης, χωρίς αυτό να προβλέπεται ρητά από διάταξη νόμου.

Όσον αφορά στις μητέρες ανηλίκων τέκνων του Τ.Α.Ν., που μέχρι 31/12/1997 είχαν συμπληρώσει τις τότε προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, επισημαίνεται ότι οι διατάξεις του ν.2084/1992 εξακολουθούν να ισχύουν, και συνεπώς οι ανωτέρω συνταξιοδοτούνται οποτεδήποτε, εφόσον μέχρι 31/12/1997 έχουν συμπληρώσει 17 ½ έτη ασφάλισης και ηλικία 44 ½, χωρίς να απαιτούνται οι αυξημένες προϋποθέσεις που τίθενται από το ν.3863/2010. Στις περιπτώσεις δε που οι ανωτέρω είχαν συμπληρώσει 17 ½ έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/1997, είχαν ανήλικο τέκνο, αλλά δεν είχαν το όριο ηλικίας προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν, μπορούν πλέον να συνταξιοδοτηθούν εφόσον έχουν ηλικία τουλάχιστον 44 ½, σύμφωνα με όσα αναφέρονται παραπάνω. Τέλος, επισημαίνεται ότι από 1/1/2013, εφόσον για τη συνταξιοδότηση των ανωτέρω προσώπων απαιτείται η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, θα απαιτείται η συμπλήρωση 15 τουλάχιστον ετών ασφάλισης.