Η συγκυρία του υψηλού πληθωρισμού στα καύσιμα από το τελευταίο τρίμηνο του 2021, η οποία εντάθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία, μαζί με τον πληθωρισμό στα τρόφιμα πυκνώνουν τις φωνές που μιλούν πλέον για το ενδεχόμενο στασιμοπληθωρισμού στην Ευρώπη και ίσως και στην Ελλάδα.

 

Το ενδεχόμενο να ζήσουμε ξανά τη δεκαετία του '70 με υψηλό πληθωρισμό και χαμηλή ανάπτυξη έχουν επισημάνει επενδυτικές τράπεζες, κορυφαίοι οικονομολόγοι και πρόσφατα ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας κ. Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος συνηθίζει να εμφανίζεται αισιόδοξος απέναντι σε κάθε δυσκολία, αλλά και ο Μιχάλης Σάλλας. 

 

Οι ενδείξεις μπορεί να δείχνουν, αλλά δεν είναι όμοιες με αυτές του 1970, τονίζει αρμόδια πηγή του Υπουργείου Οικονομικών. Προς το παρόν -εξηγεί- δεν υπάρχει σενάριο από κάποιον ευρωπαϊκό ή διεθνή Οργανισμό -την ΕΚΤ, τη Fed ή κάποια άλλη κεντρική τράπεζα- που να μην προβλέπει τη μεσοπρόθεσμη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού το 2023 και το 2024. Για την Ευρωζώνη η ΕΚΤ, παρότι έχει αναθεωρήσει πολλές φορές τις εκτιμήσεις, επιμένει στο σενάριο ότι μεσοπρόθεσμα ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει στα ιδανικά επίπεδα του 2%. 

 

Όπως αναφέρει το capital.gr, η ίδια πηγή υπενθυμίζει ότι η κρίση του '70 είχε ως χαρακτηριστικά έναν πληθωρισμό πάνω από 13% για μια δεκαετία, και παράλληλα χαμηλή ανάπτυξη και υψηλή ανεργία. Σήμερα ο πληθωρισμός στην Ευρώπη και στον κόσμο είναι συγκυριακός. Εμφανίστηκε μετά το άνοιγμα των οικονομιών κατόπιν των περιορισμών για τον κορονοϊό και θα είχε αρχίσει ήδη να υποχωρεί, αν δεν είχαμε την κακή εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία και τη μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από τους ρωσικούς φυσικούς πόρους . 

 

Η εισβολή στην Ουκρανία είναι αναντίρρητα ένας παράγοντας αβεβαιότητας, ο οποίος κρατάει ψηλά τις τιμές, αλλά δεν μπορεί να προκαλέσει μόνιμα προβλήματα. Μόλις όμως ο πόλεμος τελειώσει, οι τιμές θα υποχωρήσουν και γιατί η αγορά θα βρει την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και γιατί όλοι θα αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Ακόμη και η εξάρτηση από τους φυσικούς πόρους της Ρωσίας θα βρεί τη λύση της αλλά θα χρειαστεί κάποιο χρόνο.

 

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

 

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ο πληθωρισμός -που έφτασε τον Μάρτιο στο 8,9% σε όρους εθνικού δείκτη- είναι 100% εισαγόμενος, σημειώνει η ίδια πηγή. Αφού, λοιπόν, δεν οφείλεται σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εντός της χώρας, όπως συνέβαινε μέχρι και το 2012, μόλις οι διεθνείς τιμές αποκλιμακωθούν, θα βρεθεί σε χαμηλά επίπεδα. Έστω και με μικρή χρονική καθυστέρηση κατά την ελληνική "παράδοση".

 

Από την άλλη, η ανάπτυξη της οικονομίας είναι σε σταθερή φάση ανόδου. Μετά από μια 10ετία ύφεσης ή οριακής ανάπτυξης, ήρθε η ύφεση του 9% το 2020 λόγω κυρίως των μεγάλων απωλειών του τουρισμού που παράγει το 18% του ΑΕΠ. Χρειάστηκε όμως μόνο έναν χρόνο -στο μεγαλύτερο μέρος του οποίου η υγειονομική κρίση ήταν παρούσα- για να καλύψει σχεδόν το σύνολο των απωλειών που προκάλεσε η πανδημία, φτάνοντας στο τέλος του 2021 σε ανάπτυξη 8,3%. Στην παρούσα χρονική φάση, από το 2022 έως και το 2027, η οικονομία έχει να ωφεληθεί από κοινοτικούς πόρους ύψους 70 δισ. ευρώ που εξασφαλίστηκαν το 2020. Τα χρήματα αυτά αναμένεται ότι θα πέσουν στην οικονομία μέσα στα επόμενα χρόνια, κινητοποιώντας τουλάχιστον άλλα 30 δισ. ιδιωτικούς πόρους και στηρίζοντας έναν θετικό ρυθμό ανάπτυξης. Επιπλέον ώθηση στην ανάπτυξη θα δώσουν και οι μεταρρυθμίσεις που θα υλοποιηθούν μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίες θα αυξάνουν το ΑΕΠ μέχρι και για μία 10ετία