Οι μεταβολές στον Κ.Β.Σ.
Ο Οικονομικός Επιθεωρητής Δημήτριος Μελάς αναλύει όλες τις μεταβολές που επέρχονται στον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων με τον νέο Φορολογικό Νόμο 3842/2010
- Καταργείται το βιβλίο αγορών από 1.1.2011
- Ο μόνος απαλλασσόμενος επιτηδευματίας είναι ο πλανόδιος λαχειοπώλης (υποχρεούνται στην τήρηση βιβλίων και αυτοί που έχουν έσοδα μικρότερα των 5.000€ ετησίως)
- Έξοδα μέχρι 150€ μπορούν να καταχωρούνται συγκεντρωτικά στα βιβλία β΄ & γ΄ κατηγορίας
- Τα όρια ένταξης σε γ’ κατηγορία βιβλίων εξακολουθούν να είναι 1.500.000€
Δεν υπάρχει υποχρέωση τήρησης βιβλίου απογραφών σε βιβλία εσόδων – εξόδων με ακαθάριστα έσοδα μικρότερα των 150.000€
- Οποιαδήποτε παραλαβή βιβλίων από την φορολογική αρχή γίνεται αποκλειστικά με σύνταξη πρωτοκόλλου κατάσχεσης (ισχύει από 1/6/2010 με κατάργηση της απόδειξης παραλαβής)
- Αυξάνεται σε 1.200,00 ευρώ (από 880,00 ευρώ) το όριο (των περιπτώσεων α΄ και β΄ της § 10 του άρθρου 5 του Ν. 2523/1997 - ποινολόγιο) για παραβάσεις που αναφέρονται σε μη έκδοση ή σε ανακριβή έκδοση των στοιχείων κ.λπ. από τον υπόχρεο τήρησης βιβλίων Γ΄ κατηγορίας (άρθρο 75 § 2) και σε 800 ευρώ από 686 για τα βιβλία β’ κατηγορίας. Για όλες τις άλλες περιπτώσεις τα πρόστιμα ορίζονται σε 900 ευρώ για την γ’ κατηγορία και σε 600 ευρώ για την β’ κατηγορία.
- Πρόστιμα που αφορούν παραβάσεις μη έκδοσης στοιχείων, μη καταχώρησης συναλλαγών και πλαστά ή εικονικά φορολογικά στοιχεία, συμβιβάζονται στο ½ όταν το ύψος του προστίμου είναι μέχρι 1.200€. Σε περίπτωση μεγαλύτερου προστίμου συμβιβάζονται στο ½ μόνο αν κατά τον διοικητικό ή δικαστικό συμβιβασμό καταβληθεί το 30% μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες από την υπογραφή του συμβιβασμού. Σε περίπτωση ατομικής επιχείρησης δεν ισχύουν τα αφορολόγητα όρια της κλίμακας του άρθρου 9 του Ν. 2238/94
Ισχύει για παραβάσεις που διαπράττονται από τον μεθεπόμενο μήνα της δημοσίευσης στο ΦΕΚ.
- Αν σε δύο διαφορετικούς φορολογικούς ελέγχους μέσα στην τρέχουσα και στην επόμενη διαχειριστική χρήση καταλογισθούν παραβάσεις μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου ή καταλογισθούν τρεις (3) τουλάχιστον περιπτώσεις μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου από τον ίδιο φορολογικό έλεγχο, αναστέλλεται η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης για διάστημα έως και ενός μηνός. Σε περίπτωση επανάληψης των φορολογικών παραβάσεων σε διάστημα μιας τριετίας, η αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης προσδιορίζεται για διάστημα έως έξη (6) μηνών. (Ισχύει από 23/4/2010)
- Ποινικοποιείται η μη έκδοση φορολογικού στοιχείου (άρ. 19 Ν. 2523/97) και επιβάλλεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο μηνών. Σε περίπτωση υποτροπής εντός τριετίας επιβάλλεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών μηνών.
- Καθιερώνεται νέο σύστημα επιλογής υποθέσεων για έλεγχο με την χρησιμοποίηση μεθόδων ανάλυσης κινδύνου (risk analysis)
- Οι δαπάνες μισθοδοσίας δεν αναγνωρίζονται προς έκπτωση αν δεν έχουν εξοφληθεί μέσω επαγγελματικών τραπεζικών λογαριασμών ή επιταγών που εξοφλούνται μέσω των ιδίων λογαριασμών (άρθρο 11 § 2).
- Με απόφαση του Υπ. Οικ. Καθορίζεται η σταδιακή εφαρμογή του μέτρου
Αυξάνεται σε 25% (από 10%) το ποσοστό του φόρου που καταβάλλεται όταν ασκείται προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια και για το εισόδημα και για τον Φ.Π.Α. (άρθρο 81 § 3).
Ισχύει από τη δημοσίευση του Νόμου στο ΦΕΚ.
- Σε περίπτωση μη επίδειξης πρόσθετων βιβλίων ή μη καταχώρησης σε αυτά και μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου αξίας ή διακίνησης, επιβάλλεται επί τόπου πρόστιμο του Ν. 2523/1997. Το πρόστιμο αυτό επιβάλλεται και από το ΣΔΟΕ. (ισχύει από 1/6/2010)
- Οι δαπάνες μισθοδοσίας δεν αναγνωρίζονται προς έκπτωση αν δεν έχουν εξοφληθεί μέσω επαγγελματικών τραπεζικών λογαριασμών ή επιταγών που εξοφλούνται μέσω των ιδίων λογαριασμών (άρθρο 11 § 2).
- Με απόφαση του Υπ. Οικ. Καθορίζεται η σταδιακή εφαρμογή του μέτρου
Αυξάνεται σε 25% (από 10%) το ποσοστό του φόρου που καταβάλλεται όταν ασκείται προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια και για το εισόδημα και για τον Φ.Π.Α. (άρθρο 81 § 3).
Ισχύει από τη δημοσίευση του Νόμου στο ΦΕΚ.
- Σε περίπτωση μη επίδειξης πρόσθετων βιβλίων ή μη καταχώρησης σε αυτά και μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου αξίας ή διακίνησης, επιβάλλεται επί τόπου πρόστιμο του Ν. 2523/1997. Το πρόστιμο αυτό επιβάλλεται και από το ΣΔΟΕ. (ισχύει από 1/6/2010)
- Δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου 20% οι ελεύθεροι επαγγελματίες για συναλλαγές μέχρι 300,00 ευρώ (άρθρο 6 § 11).
- Μειώνεται σε 10% (από 30%) το ποσοστό του φορολογητέου εισοδήματος ή των καθαρών κερδών που τυγχάνει απαλλαγής για τις πολιτιστικές χορηγίες (του Ν. 3525/2007) (άρθρο 11 § 4α).
- Ρυθμίζεται το θέμα των τριγωνικών συναλλαγών που πραγματοποιούνται εντός Ελλάδος μέσω φυσικών προσώπων, κάθε είδους νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων (offshore κ.λπ.) με κατοικία, έδρα ή εγκατάσταση σε κράτη μη συνεργάσιμα και κράτη με προνομιακό φορολογικό καθεστώς.
- Με τις νέες διατάξεις τα ακαθάριστα έσοδα της ελληνικής πωλήτριας επιχείρησης προσαυξάνονται με το επιπλέον ποσό που προκύπτει από την πώληση των αγαθών σε μεγαλύτερη τιμή από την μεσολαβούσα τέτοια εταιρεία προς άλλη ημεδαπή επιχείρηση, όταν τα προϊόντα δεν έχουν μεταφερθεί εκτός Ελλάδος.
- Επίσης, προβλέπεται ότι σε περίπτωση που ελληνική επιχείρηση πωλεί σε τέτοιου είδους εταιρεία αγαθά σε τιμή μικρότερη από εκείνη που θα πωλούσε τα ίδια εμπορεύματα, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, η επιπλέον διαφορά προστίθεται στα ακαθάριστα έσοδα της ελληνικής πωλήτριας επιχείρησης.
- Σημειώνεται ότι με νέο εδάφιο που προστίθεται στο τέλος της περίπτωσης γ΄ της § 1 του άρθρου 31 του Ν. 2238/94 (για να αντιμετωπιστεί το θέμα των τριγωνικών συναλλαγών που πραγματοποιούνται εντός Ελλάδος) προβλέπεται ότι δεν αναγνωρίζονται οι δαπάνες της περίπτωσης αυτής (ως κόστος αγοράς ή δαπάνη της ημεδαπής επιχείρησης) όταν καταβάλλονται ή οφείλονται σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα της οποίας η δραστηριότητα στη συγκεκριμένη συναλλαγή εξαντλήθηκε στην τιμολόγησή της και η παράδοση των αγαθών ή η παροχή των υπηρεσιών διενεργήθηκε από τρίτο πρόσωπο.
- Προστίθενται δύο (2) νέα άρθρα 51Α και 51Β στον Ν. 2238/94 με τίτλο «Πληρωμές προς φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες κρατών μη συνεργάσιμων στο φορολογικό τομέα ή κρατών με προνομιακό φορολογικό καθεστώς». Με τα άρθρα αυτά εισάγονται οι ορισμοί, οι τρόποι και τα κριτήρια για τον καθορισμό των μη συνεργάσιμων κρατών ή των υπαγόμενων σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς (άρθρα 11 §§ 1 & 6 και 78).
- Αυξάνεται σε 20% (από 10%) το αυτοτελές πρόστιμο που επιβάλλεται σε βάρος των επιχειρήσεων για τις οποίες συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 39 του Ν. 2238/94 (άρθρο 11 § 13 περ. β.).
- Τροποποιείται η παράγραφος 9 του άρθρου 31 του Ν. 2238/94 ώστε οι αποζημιώσεις και οι πάσης φύσεως αμοιβές που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις με βάση δικαστική ή διαιτητική απόφαση, συμβιβασμό κ.λπ. να αναγνωρίζονται προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδά τους, εφόσον κατατίθενται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. μέχρι και ένα μήνα από την λήξη της οικείας διαχειριστικής περιόδου (από πριν από την καταβολή ή πίστωση αυτών) (άρθρο 11 § 9).
- Μειώνεται σε 25% (από 30%) ο συντελεστής φορολόγησης (υπεραξία) για μεταβιβάσεις Ι.Χ. επαγγελματικών αυτοκινήτων (άρθρο 5 § 2 του Ν. 1146/1972). (άρθρο 5 § 10).
- Μειώνεται σε 100.000,00 ευρώ (από 200.000,00 ευρώ) ετησίως το συνολικό ύψος των συναλλαγών μεταξύ των ιδίων επιχειρήσεων με το ίδιο αντικείμενο που εξαιρούνται από την υποχρέωση τεκμηρίωσης των συναλλαγών του άρθρου 39Α του Ν. 2238/94.
- Επίσης μειώνεται σε τριάντα (30) ημέρες (από 60 ημέρες) το χρονικό διάστημα που υποχρεούνται να θέτουν στη διάθεση της αρμόδιας φορολογικής αρχής οι ημεδαπές επιχειρήσεις τα στοιχεία τεκμηρίωσης μετά από σημείωμά της στα πλαίσια του φορολογικού ελέγχου.
- Σημειώνεται ότι εάν από τον φορολογικό έλεγχο διαπιστωθεί η μη τήρηση ή η ελλιπής τήρησης των στοιχείων κ.λπ. ή δεν τεθούν στα πλαίσια της φορολογικής αρχής εντός 30 ημερών, επιβάλλεται ειδικό πρόστιμο ίσο με το 20% της αξίας των συναλλαγών (από αυτοτελές πρόστιμο που προβλεπόταν ύψους 8.800,00 ευρώ) για τις οποίες δεν τηρήθηκαν ή δεν τέθηκαν τα στοιχεία τεκμηρίωσης (άρθρο 11 § 13 περ. ε΄, στ΄, ζ΄).
- Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις και οι εταιρείες επενδύσεων θα προσθέτουν πλέον ως λογιστικές διαφορές αναλογία χρεωστικών τόκων και ποσοστό 5% στα μερίσματα και στα εισοδήματα φορολογηθέντα κατ΄ ειδικό τρόπο, όπως όλες οι άλλες επιχειρήσεις.
Ισχύει με ισολογισμούς που κλείνουν με ημερομηνία 31/12/2010 και μετά (άρθρο 11 § 8).
- Μετονομάζεται σε Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (Σ.Δ.Ο.Ε.) η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (ΥΠ.Ε.Ε.) στο οποίο περιέρχονται όλες οι αρμοδιότητες αυτής (άρθρο 88).