Εξοδα τρίτων για γεωργικές εργασίες: Eίναι πολλοί οι παραγωγοί οι οποίοι δεν έχουν δικά τους μηχανήματα (αυτοκινούμενα ή παρελκόμενα). Για να υλοποιηθεί η εκάστοτε καλλιέργειά τους, απαιτείται να γίνει χρήση μηχανημάτων για το όργωμα, τη σπορά, τον ψεκασμό, τη συλλογή κλπ. Στις περιπτώσεις αυτές χρησιμοποιούν τρίτους τους οποίους πληρώνουν για να κάνουν τις εργασίες αυτές. Για την εργασία αυτή ζητούν και λαμβάνουν Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών (ΤΠΥ). Εάν δεν ζητούν παραστατικό, πολύ απλά δεν μπορούν να καταχωρίσουν στα έξοδά τους τα χρήματα που πλήρωσαν για τις παραπάνω εργασίες, όπως άλλωστε συμβαίνει και σε όλων των ειδών τις συναλλαγές.

Μηχανήματα που ανήκουν σε άλλο μέλος της οικογένειας: Δεν υπάρχει οικογενειακό ΑΦΜ. Εχουμε πολλές περιπτώσεις όπου το αγροτικό μηχάνημα ανήκει στον παππού ή τον πατέρα, ενώ τα χωράφια καλλιεργούνται από τον γιο. Πρόκειται για κλασική περίπτωση οικογενειακής αγροτικής επιχείρησης, όμως• δυστυχώς αυτό δεν προβλέπεται φορολογικά.

Διάφορες απόψεις που έχουν ακουστεί και ακούγονται κατά καιρούς δεν μπορούν να ισχύσουν. Π.χ. δεν μπορεί ο πατέρας να παραχωρήσει το τρακτέρ στον γιο του να το χρησιμοποιήσει για τις καλλιέργειές του διότι, ακόμη κι αν δεν εισπράττει χρήματα η παραχώρηση μηχανήματος απαιτεί εκμίσθωση. Και η εκμίσθωση απαιτεί έκδοση ΤΠΥ. Αρα ο ιδιοκτήτης του μηχανήματος θα πρέπει να βρίσκεται σε καθεστώς βιβλίων. Σε άλλες περιπτώσεις κάποιοι προτιμούν να μην κάνουν τίποτε από τα παραπάνω. Αυτό είναι πρόβλημα από πολλές απόψεις για τον παραγωγό:

• Δεν μπορεί να καταχωρίσει έξοδα στα βιβλία του. Καύσιμα, έξοδα συντήρησης, ανταλλακτικά κλπ., απαγορεύεται να καταχωρισθούν από τον ίδιο ή τον λογιστή του, πολύ απλά γιατί δεν έχει αυτοκινούμενο μηχάνημα στο όνομά του.

• Κινδυνεύει, εφόσον βρεθεί στον έλεγχο, να επιβληθεί πρόστιμο διότι, αν δεν υπάρχει παραστατικό για την παροχή υπηρεσίας, δεν μπορεί να δικαιολογήσει τον τρόπο δημιουργίας ολόκληρης της παραγωγής, με αποτέλεσμα να θεωρηθεί συνυπεύθυνος αφού έχει υποχρέωση να ζητήσει και να λάβει παραστατικό για οποιαδήποτε εργασία γίνει στα χωράφια του.

Αυτό ισχύει στις περισσότερες περιπτώσεις που τα μηχανήματα ανήκουν στους γηραιότερους της οικογένειας. Προτείνεται λοιπόν να γίνεται μεταβίβαση του/ων μηχανήματος/ων στον καλλιεργητή της γης προκειμένου να μπορεί να δικαιολογεί τα έξοδα στα βιβλία του.

Εξοδα αποθήκευσης: Στις περιπτώσεις μίσθωσης αποθηκών, το μίσθωμα που καταβάλλεται μπορεί να καταχωρισθεί ως έξοδο, εφόσον βέβαια υπάρχει συμφωνητικό.

Εξοδα μεταφοράς εκτός χωρικής αρμοδιότητας: Η μεταφορά της παραγωγής στις επιχειρήσεις που τα αγοράζουν, μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: Με μηχανήματα και παρελκόμενα του παραγωγού ή με Φορτηγό Δημοσίας Χρήσης. Π.χ. το βαμβάκι στα εκκοκκιστήρια. Για τη μεταφορά ο παραγωγός ζητεί και λαμβάνει από τον μεταφορέα το παραστατικό που αποτελεί και το έξοδο της μεταφοράς.

Απόλυτη ευθύνη

Κλείνοντας την ενότητα των εξόδων θα πρέπει να επισημάνω ότι ο κάθε εμπλεκόμενος έχει την απόλυτη ευθύνη των πράξεων που του αναλογεί. Ενας παραγωγός μπορεί να προσκομίσει στο γραφείο του λογιστή του π.χ. 1.000.000 ευρώ αξία καυσίμων και να ισχυριστεί ότι τα καύσιμα αυτά τα χρησιμοποίησε για να καλλιεργήσει. Μπορεί ο λογιστής να καταχωρίσει τα έξοδα αυτά; Φυσικά. Μα δεν είναι υπερβολικά; Φυσικά, και λοιπόν;

Ο συνάδελφος δεν έχει καμία υποχρέωση να ελέγξει την ορθότητα της συναλλαγής αυτής. Μήπως ήταν παρών στο χωράφι ή στο πρατήριο όταν ο παραγωγός πελάτης του (κατά δήλωσή του) αγόρασε το καύσιμο; Ο παραγωγός όμως από την πλευρά του είναι υποχρεωμένος (όταν ο έλεγχος διαπιστώσει το τεράστιο αυτό έξοδο) να αιτιολογήσει επαρκώς πού στην ευχή ξόδεψε όλο αυτό το καύσιμο.

Το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει όταν ο παραγωγός - πελάτης δεν έχει στην ιδιοκτησία του αυτοκινούμενα μηχανήματα. Ακόμη και μικρή ποσότητα καυσίμων να προσκομίσει, ο λογιστής είναι υποχρεωμένος να μη λάβει καθόλου υπόψη του τις δαπάνες αυτές, προβαίνοντας σε φορολογική αναμόρφωση.

Για αυτό, είναι πάρα πολύ σημαντικό για τον συνάδελφο φοροτεχνικό να διαμορφώσει σωστά το μητρώο παγίων του αγρότη. Λανθασμένα έχει επικρατήσει η άποψη ότι οι αγρότες δεν χρειάζονται μητρώο παγίων. Αντιθέτως αυτό είναι και πρέπει να διαμορφώνεται σε κάθε έναν ο οποίος ασκεί παραγωγική δραστηριότητα, είτε αγρότης του ειδικού, είτε του κανονικού, είτε ακόμη και οι ανένταχτοι. Σε όλες τις περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: δεν είναι το καθεστώς των βιβλίων εκείνο που δημιουργεί την υποχρέωση διαμόρφωσης του μητρώου παγίων, αλλά η ίδια η δραστηριότητα του καθενός. Το ότι δεν έχει βιβλία ή μεγάλη καλλιέργεια, δεν σημαίνει ότι δεν έχει τις ίδιες ανάγκες (σε μικρότερη κλίμακα) επισκευής μηχανολογικού εξοπλισμού, ή αντικατάστασης ανταλλακτικών.

Συμπερασματικά να πούμε ότι ο καθένας αναλαμβάνει τις ευθύνες του. Ο κάθε επιχειρηματίας (και οι αγρότες), είναι ο απόλυτα υπεύθυνος για τα παραστατικά που ζητά και παραλαμβάνει, προκειμένου να λειτουργήσει η επιχείρησή του.

Γιώργος Παπαδημητρίου 

Φοροτεχνικός, πρόεδρος Σ.Ε.Ε.Λ.Φ.Ο Καρδίτσας, μέλος Γ.Σ. Π.Ο.Φ.Ε.Ε., Γ.Γ. ΓΕΟ.Φ.ΙΝ. και οικονομικός επόπτης Ε.Β.Ε. Καρδίτσας

ΠΗΓΗ:ETHNOS.GR