Ο όρος ενδικοφανής προσφυγή ακούγεται όλο και περισσότερο τον τελευταίο καιρό. Μάλιστα, σε συνδυασμό με τον ΕΝΦΙΑ ακούστηκε ακόμη και η περίπτωση παράτασης της ενδικοφανούς προσφυγής. Ο περισσότερος όμως κόσμος δυσκολεύεται να παρακολουθήσει αυτές τις εξελίξεις στα φορολογικά και κυρίως το “χάος” των αλλαγών της ορολογίας που έχει προκύψει από τα δεκάδες και εκατοντάδες νομοθετήματα ειδικά τον τελευταίο χρόνο. Τι είναι λοιπόν η ενδικοφανής προσφυγή και πώς συνδέεται με τον ΕΝΦΙΑ;

Η ενδικοφανής προσφυγή είναι, με απλά λόγια, μια ένσταση, μια προσφυγή κατά μιας καταλογιστικής απόφασης του Δημοσίου προς τον φορολογούμενο. Δηλαδή, το Δημόσιο σου καταλογίζει τον Χ φόρο που πρέπει να πληρωθεί, ο φορολογούμενος δεν τον δέχεται και καταθέτει μιας προσφυγή για κάποιους λόγους ζητώντας την αλλαγή ή και την ακύρωση του ποσού. Η προσφυγή αυτή δεν γίνεται σε κάποια δικαστική αρχή όπως θα φαντάζονταν κάποιος αλλά σε ειδική υπηρεσία στο Υπουργείο Οικονομικών.

Η ενδικοφανής προσφυγή μπήκε στη ζωή μας με τον νέο κώδικα φορολογικών διαδικασιών που κυρώθηκε με το νόμο 4174/2013 πριν ακριβώς έναν χρόνο και ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2014. Ουσιαστικά αντικαθιστά την προηγούμενη διαδικασία η οποία ουσιαστικά δεν υπήρχε εφόσον ο φορολογούμενος μέχρι και 31/12/2013 αν είχε κάποια διαφορά με τη φορολογική αρχή μπορούσε να την επιλύσει ουσιαστικά μόνο με προσφυγή στη δικαιοσύνη. Σήμερα, αν δεν ακολουθηθεί η διαδικασία της ενδικοφανούς προσφυγής ο φορολογούμενος ΔΕΝ έχει δυνατότητα προσφυγής σε φορολογικό δικαστήριο.

Η διαδικασία αυτή όμως, όπως όλες, στηρίζεται σε ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο το οποίο έχει και αυστηρές προθεσμίες: αν κάποιος φορολογούμενος λάβει ένα “ραβασάκι” από την εφορία όπως πχ ο ΕΝΦΙΑ και χρειάζεται να το αμφισβητήσει πρέπει να υποβάλει στην φορολογική αρχή μια ενδικοφανή προσφυγή μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίηση της πράξης. Στην περίπτωση του ΕΝΦΙΑ ανακοινώθηκαν παρατάσεις στην διαδικασία εκ των προτέρων διότι έγινε μεγάλη φασαρία με τα λάθη υπολογισμού στο φόρο ως εκ τούτου και εφόσον ο ΕΝΦΙΑ κοινοποιήθηκε στους φορολογούμενους την 1η Αυγούστου, θεωρητικά θα έπρεπε να κάνουν οι φορολογούμενοι με “φουσκωμένα” εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ, μέχρι 1η Σεπτεμβρίου από μια ενδικοφανή προσφυγή για την αμφισβήτηση του ποσού. Για να αποφευχθεί η μαζικότητα των προσφυγών καθώς δεν θα ήταν διαχειρίσιμη, η ΓΓΔΕ αποφάσισε την παράταση της προθεσμίας, ώστε να διορθωθούν πρώτα τα λάθη του ΕΝΦΙΑ και κατόπιν να ενεργοποιηθεί η διαδικασία.

Όμως εκτός της προθεσμίας των 30 ημερών υπάρχει και μια άλλη βασική προϋπόθεση. Η προσφυγή δεν μπορεί να γίνει δεκτή αν ο φορολογούμενος δεν καταβάλει τουλάχιστον το 50% του αμφισβητούμενου ποσού του φόρου. Άρα στην περίπτωση του ΕΝΦΙΑ θα έπρεπε να καταβληθεί τουλάχιστον ο μισός, ανεξαιρέτως ποσού, για να μπορεί κάποιος να αμφισβητήσει τον ΕΝΦΙΑ. Αυτό στις ακραίες περιπτώσεις λάθους μπορεί να ήταν και καταστροφικό οικονομικά για τον φορολογούμενο. Φυσικά υπάρχει και η δυνατότητα αίτηση αναστολής της πληρωμής του ποσού, αλλά αυτό είναι στην κρίση της εφορίας ανάλογα με την περίπτωση.  

Για την αίτηση της ενδικοφανούς προσφυγής, ο φορολογούμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει το δείγμα αίτησης που προήλθε από την ΓΓΔΕ και είναι διαθέσιμο για κατέβασμα από ΕΔΩ. Μολαταύτα δεν φαίνεται να είναι δεσμευτικό το έντυπο και ο καθένας μπορεί να μπει στη διαδικασία να συντάξει ένα δικό του έντυπο, όμως παρόλα αυτά και εξαιτίας της πολυπλοκότητας του νομοθετικού πλαισίου δύσκολα κάποιος θα αποφύγει την συμβουλή από έναν εξειδικευμένο λογιστή και ίσως και κάποιο δικηγόρο.

 Η διαδικασία μετά την υποβολή της προσφυγής

Μετά την υποβολή της προσφυγής, θεωρητικά συνεδριάζει η αρμόδια Διεύθυνση Επίλυσης στο Υπουργείο Οικονομικών και κοινοποιεί την απόφαση της, δηλαδή την αποδοχή ή την απόρριψη της προσφυγής, εντός 2 μηνών από την υποβολή. Αν αποδεχτεί το ΥΠΟΙΚ την προσφυγή εκδίδει νέα πράξη φόρου και την κοινοποιεί στο φορολογούμενο για πληρωμή. Αν την απορρίψει, τότε και μόνο τότε, δίνεται πλέον η δυνατότητα στο φορολογούμενο να προσπαθήσει να βρει το δίκαιο στα Διοικητικά Δικαστήρια της χώρας.  

Ουσιαστικά, το ΥΠΟΙΚ, έθεσε ένα ακόμη βήμα πριν τα δικαστήρια, ώστε να αποσυμφορίσει τη δικαιοσύνη από φορολογικές υποθέσεις, καθώς πολλές από αυτές λογικά θα μπορούσαν να διευθετηθούν με μια παρόμοια απλή διαδικασία αμφισβήτησης που δεν υπήρχε μέχρι σήμερα. Αυτό είναι το θετικό κομμάτι της υπόθεσης. Το αρνητικό είναι ότι η διαδικασία είναι αυστηρά προσωπική και δεν μπορεί πλέον να ασκηθεί μια ομαδική προσφυγή από φορολογούμενους για την γενική αμφισβήτηση ενός καταλογισμού φόρου ο οποίος μπορεί να κρίνεται γενικά ως άδικος ή λανθασμένος. Δηλαδή δεν υπάρχει πχ η δυνατότητα να γίνει ομαδική προσφυγή στο δικαστήριο από πολίτες οι οποίοι θίγονται από τον ΕΝΦΙΑ ή από κάτι παρόμοιο.

Αντίθετα, πρέπει έκαστος να καταθέσει την προσφυγή του και αν απορριφθεί να προσφύγει στα δικαστήρια. Ως αποτέλεσμα πλέον η ατομική δικαίωση στο δικαστήριο, πολύ δύσκολα έως αδύνατον, θα θεωρηθεί ένα δεδικασμένο για πχ την κατάργηση ενός φόρου ή εισφοράς, εφόσον η απόφαση θα έχει στενά ατομικό χαρακτήρα. Άρα συμπεραίνουμε ότι το ΥΠΟΙΚ μπορεί να έδωσε ένα διοικητικό εργαλείο για την επίλυση φορολογικών διαφορών όμως φαίνεται ότι αυτό το εργαλείο καταργεί την συλλογική δράση εναντίον ενός καταλογισμού φόρου κάτι που κατά την εκτίμηση μας, θα βρεθεί ως “τοίχος” σε μελλοντικές προσπάθειες πολιτών μαζικά να αμφισβητήσουν τις αποφάσεις του Υπουργείου Οικονομικών σχετικά με τον καταλογισμό εισφορών και φόρων.

Πηγή: Moneyguru.gr