Mέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να εκδοθεί η απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, που θα θέσει σε εφαρμογή τη νέα διαδικασία άρσης κατασχέσεων ακινήτων ενόψει μεταβίβασής τους. Η ρύθμιση επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που επί χρόνια κρατούσε «παγωμένες» χιλιάδες αγοραπωλησίες, ακόμη και όταν υπήρχε ενδιαφερόμενος αγοραστής και το Δημόσιο μπορούσε να εισπράξει μέρος των οφειλών.

Με το νέο πλαίσιο, η άρση της κατάσχεσης θα γίνεται πριν από τη μεταβίβαση του ακινήτου, υπό την προϋπόθεση ότι θα παρακρατείται από το τίμημα ποσό για την εξόφληση της οφειλής. Το ποσό αυτό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 25% του συνολικού ανεξόφλητου χρέους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι υψηλότερο, ανάλογα με τη φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη και τις δυνατότητες είσπραξης του υπόλοιπου ποσού.

Η αλλαγή εκτιμάται ότι θα ωφελήσει τόσο τους φορολογουμένους όσο και το Δημόσιο. Από τη μία πλευρά, οι ιδιοκτήτες θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν ακίνητα που μέχρι σήμερα παρέμεναν ουσιαστικά δεσμευμένα. Από την άλλη, το Δημόσιο θα εισπράττει άμεσα μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών, αντί να παραμένουν ανείσπρακτες για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Παράλληλα, η αγορά ακινήτων αποκτά έναν μηχανισμό που αναμένεται να αυξήσει τον αριθμό των διαθέσιμων προς πώληση ακινήτων, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιορισμένη προσφορά αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που συντηρούν τις υψηλές τιμές στην αγορά κατοικίας.
Οι βασικές προϋποθέσεις

Για να εγκριθεί η άρση της κατάσχεσης, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να υποβάλει σχετική αίτηση στη Φορολογική Διοίκηση και να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα:

· κατά τον χρόνο της μεταβίβασης, θα πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής,

· το συμφωνηθέν τίμημα δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από την εμπορική αξία του ακινήτου, όπως είχε προσδιοριστεί κατά την επιβολή της κατάσχεσης,

· εφόσον η αντικειμενική αξία είναι υψηλότερη από την εμπορική, ως βάση λαμβάνεται η αντικειμενική αξία,

· όταν η κατάσχεση έχει επιβληθεί πριν από περισσότερα από πέντε χρόνια, θα απαιτείται νέα εκτίμηση της εμπορικής αξίας από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή.
Η παρακράτηση του τιμήματος

Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας αποτελεί η υποχρεωτική παρακράτηση μέρους του τιμήματος της πώλησης από τον συμβολαιογράφο, ο οποίος θα αποδίδει το σχετικό ποσό απευθείας στην ΑΑΔΕ.

Το ποσοστό παρακράτησης θα καθορίζεται με βάση κριτήρια που αφορούν τη φορολογική συνέπεια του οφειλέτη και την πιθανότητα είσπραξης του υπόλοιπου χρέους. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορεί να είναι μικρότερο από το 25% της συνολικής οφειλής.

Εάν από την εφαρμογή των κανόνων προκύπτει ότι πρέπει να αποδοθεί μεγαλύτερο ποσό, θα παρακρατείται το υψηλότερο ποσό. Αν, μάλιστα, η παρακράτηση υπερβαίνει το συμφωνηθέν τίμημα, τότε θα αποδίδεται ολόκληρο το ποσό της αγοραπωλησίας στην Εφορία και η κατάσχεση θα αίρεται αποκλειστικά για το συγκεκριμένο ακίνητο, ώστε να ολοκληρωθεί η μεταβίβαση.

Πότε δεν ισχύει το 25%

Η υποχρέωση παρακράτησης τουλάχιστον του 25% της οφειλής δεν θα εφαρμόζεται όταν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του φορολογουμένου έχουν ήδη διασφαλιστεί πλήρως με εγγυήσεις ή άλλες εμπράγματες ασφάλειες.

Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων και εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η ΑΑΔΕ θα εκδίδει την απόφαση άρσης της κατάσχεσης, η οποία θα επιτρέπει την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Η επικείμενη απόφαση του διοικητή της Αρχής θα εξειδικεύει τη διαδικασία, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τη διάρκεια ισχύος της άρσης, καθώς και τα κριτήρια με τα οποία θα καθορίζεται το ποσοστό της παρακράτησης.